وبلاگ تخصصی دکتر رضا طالعی فر

دکتر رضا طالعی فر؛ شاه ریچارد روایتی جذاب از تلاش های بی وقفه پدری دلسوز و خاص با نام ریچارد ویلیامز با بازی ویل_اسمیت (برنده جایزه اسکار بخاطر همین نقش) در کشف و پرورش دو نابغه تنیس زنان آمریکا، سرنا ویلیامز و ونوس ویلیامز است.

اوایل فیلم، ریچارد می گوید که من نقشه موفقیت دو دخترم را در ۷۸ صفحه نوشته ام.
صرفنظر از محتوای فیلم که قطعا اثری قابل تامل و پرکشش است، براستی:

۱. چند درصد خانواده های ایرانی نقشه موفقیت دختر یا پسرشان را مبتنی بر استعداد کشف شده آن ها در زمان‌کودکی یا نوجوانی، نگارش و اماده کرده اند؟

۲. از طریق چه ساز و کاری باید مجموعه نظام آموزش و پرورش کشور و یا سایر نهادهای متولی ، به خانواده ها در کشف و تربیت استعداد کودکانشان مشاوره دهند؟

۳. آیا ما برای شناسایی، تربیت و آماده سازی نسل موفق در همه حوزه های ورزشی، دینی،علمی، فرهنگی و... نقشه راهی مشخص داریم؟ و یا اساسا چنین دغدغه ای میان مدیران متولی پیشین و فعلی نهادهای آموزشی کشور دیده می شود؟

به شخصه و به فراخور علاقه و زمینه مطالعاتی و کاری ام در حوزه منابع انسانی، میتوانم با قاطعیت بگویم که بیش از ۹۰ درصد از شاغلان بخش دولتی و خصوصی هیچ علاقه ای به کار فعلی اشان نداشته و حتی اساسا در کار و حرفه ای خلاف استعدادهایشان مشغول به فعالیتند، خب طبعا ادامه چنین روندی در بلند مدت میشود فرسودگی شغلی، کاهش معنی دار عملکرد شغلی، افزایش روند جدایی و جابجایی شغلی و.‌..

مخلص کلام اینکه اگر خواهان ارتقا سطح تاثیرگذاری در کلیه حوزه ها در عصر پیچیده و پررقابت فعلی در نظام بین الملل هستیم، نیازمند رصد، کشف، تربیت و آماده سازی استعداد ها از اوان کودکی و رهنمون سازی آن ها در نقشه راه بخوبی تدوین شده با همکاری تنگاتنگ خانواده ها و نظام آموزشی کشوریم.

خوشحال میشوم دیدگاه های ارزشمندتان را مطرح نمایید.

دکتر رضا طالعی فر؛ در عصر فناورمحور فعلی که به مدد گسترش محیرالعقول بکارگیری و توسعه روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات فرصت ها و تهدیدات بسیاری پیش روی جوامع انسانی قرار گرفته شده است، از منظر آینده پژوهی و آینده نگری، یکی از مسائل کلیدی، توجه به طیف عظیمی از مشاغلی است که در آینده می تواند حذف شده و یا تولید و توسعه یابد.

شغل های آینده که شاید در وضع کنونی مبهم و شاید خنده دار بنظر برسند از هم اکنون محل توجه طراحان شغل، مدیران منابع انسانی، استراتژیست ها و بطور کل سیاست گذاران فعال در بخش های مختلف دولتی شده است. چرا که جوامع توسعه یافته و آیند نگر بخوبی می دانند اهمال و سهل انگاری در طراحی و توسعه مشاغل متناسب با نیازهای روز افزون، در حال تغییر و متنوع بشر کنونی می تواند تهدیدی جدی برای جوامع تلقی شده و راه را برای ورود فرصت طلبان از سایر جوامع باز کند که خب قطع به یقین چنین مهمی می تواند تبعات جدی را در پی داشته باشد.

نظر به مقدمه فوق، آنچه که موجب تعجب بنده و سایر فعالان حوزه منابع انسانی است سردرگمی و بی برنامگی دولتمردان کشور است که من تاکنون جایی ندیده و نشنیده ام ( اگر دوستان اطلاعات خاصی دارند بیان فرمایند) که دغدغه سیاستگذاری مبتنی بر آینده نگری در حوزه طراحی و توسعه مشاغل اینده را داشته باشند.

بنطر می رسد اگر زود دست به کار نشویم و قضیه را جدی نگیریم کسب و کارهای فعلی با چالش های جدی روبرو خواهند شد و در این بین این سیاستگذاران و طراحان دیگر جوامع خواهند بود که به ما دیکته می کنند به چه سمت و سویی رویم/ با چه رویکردی منابع انسانی امان را برای شغل های آینده تربیت کنیم و چه مشاغلی را حذف، تعدیل، تجمیع یا اصلاح کنیم.

خوشحال میشوم دیدگاه دوستان فرهیخته را در این باب بشنوم

دکتر رضا طالعی فر؛ به شخصه به مدد فعالیت های آموزشی، پژوهشی و مشاوره ای در سطح مراکز مختلف دولتی و خصوصی دریافته ام که در مسیر جذب ،نگهداری و حتی اخراج کارکنان جوان از میان نسل جدید، مدیران ارشد و مدیران منابع انسانی سازمان با چالش های مهمی روبرو هستند.

مدیران سازمان های امروزی باید بدانند برای جذب و نگهداری سرمایه های انسانی از میان جوانان نسل جدید (زیر 30 سال) باید قطعا در مدل های مرسوم و متداول فعلی بازنگری جدی بکنند، چرا که نسل جدید نسلی است با روحیات و خلق و خوی کاملا متفاوت و بزرگ و تربیت شده در فضایی کاملا عجیب و غریب (ملقمه ای از فضای حقیقی و مجازی).

۱. این نسل بسیار کنکاش گر، نوعا پرخاش جو، مطالبه گر، صریح و واکنشی است؛

۲.به نسبت در قیاس با نسل های دیگر شجاعت بیان و جسارت بیشتری در بیان عقاید و نظراتش دارد؛

۳.نسل مزبور برای هر تصمیمی که مدیر ارشد می گیرد دنبال چرایی می گردد و براحتی قانع نمی شود؛

۴. این نسل نیازمند احترام و توجه بسیار زیاد است. براحتی مشعوف می شود و براحتی دلسرد و دلزده از کار؛

۵. به نسبت نسل های قدیمی تر تواضع کمتری دارد و کم حوصله تر است. زودتر به دنبال نتیجه گیری از کارها و ایده هایش است و به اصطلاح صبر ایوب ندارد؛

۶.هر رفتاری را تحمل نمی کند و می تواند به سرعت علیه جو سازمان بشورد و دیگران را تحریک کند؛

فی المجموع بایستی عنوان کرد شناخت تیپ شخصیتی این نسل در کنار مهارت ها، توانایی ها و ایده های آنان برای هر مدیر منابع انسانی از اهم واجبات است چرا که یک تصمیم اشتباه در جذب یا برعکس اخراج می تواند تبعات هولناکی برای سازمان داشته باشد. برخلاف آن اگر بتوان به بهینه ترین شکل از ظرفیت این نسل استفاده کرد و هوشمندانه نسل مزبور را در کارهای مرتبط بکار گرفت می توان از ظرفیت آتشفشانی آن ها که مملو از ایده ها و انگیزه ها و شور کاری است استفاده لازم را برد.

دکتر رضا طالعی فر؛ در همه فرهنگ ها در خصوص نقش و اهمیت تلاش و کوشش در مسیر دستیابی به موفقیت بارها و بارها سخن به میان آمده است و شاید هیچ بزرگی در این باره شک نداشته باشد که راه برزگی از تلاش مستمر و هدفمند می گذرد.
با این حال آنچه که در سطور پیش رو به میان می آورم، اهمیت تلاش و کوشش از منظر قرآن است که کمتر بدان پرداخته شده (سهوا یا عمدا را نمی دانم):

در قرآن کریم حدود 400 آیه به بحث کار و تلاش و بیان ارزش و اهمیت آن توجه کرده است و از تلاش و کوشش به عنوان عامل مهمی در رشد معنوی و تربیتی و سلامت فکری و معیشتی انسان نام برده شده است. اما قرآن کریم علیرغم اهمیت دادن به تلاش و کوشش در مسیر کسب موفقیت، ویژگی های کلیدی تلاش و کوشش را برای رساندن انسان به سرمنزل مقصود به شرح زیر بر می شمارد

۱. تلاش و جهد در مسیر الهی
وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ
و آنان که در (راه) ما (به جان و مال) جهد و کوشش کردند محققا آنها را به راه‌های (معرفت و لطف) خویش هدایت می‌کنیم، و همیشه خدا یار نکوکاران است (عنکبوت: 69).

2.تلاش در مسیر طلب آخرت ( دوراندیشانه بودن تلاش انسان)
وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَٰئِكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُورًا
و هر که طالب حیات آخرت باشد و برای آن به قدر لزوم و طاقت بکوشد البته به شرط ایمان (به خدا) سعی چنین کسانی مقبول و مأجور خواهد بود. (اسرا: 19)

3. تلاش و کوشش به اندازه توانایی و استعدادی که خداوند به انسان عطا کرده است
لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا
خدا هیچ کس را تکلیف نکند مگر به قدر توانایی او (بقره: 286)

4.باور به اهمیت تلاش در مسیر تغییر شرایط
إِنَّ اللهَ لاَ یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ
خدا حال هیچ قومی را دگرگون نخواهد کرد تا زمانی که خود آن قوم حالشان را تغییر دهند (رعد: 11)

5. ممتد و پیوسته بودن تلاش
فَإِذا فَرَغتَ فَانصَب
پس هنگامی که از کار مهمّی فارغ می‌شوی به مهم دیگری پرداز (انشراح، آیه 7)

مخلص کلام آنکه راز بزرگی و پیروزی در عرصه های مختلف زندگی تلاش است و حتی بدین مبین اسلام عبادتى كه بنيان آن را بيكارگى تشكيل دهد، نوعى كج انديشى دينى تلقى کرده است و دين اجازه نمى دهد انسان در صورت امكان حتى در سخت ترين شرايط از كار و تلاش سازنده دست بكشد.

دکتر رضا طالعی فر؛ انتشار يك مقاله، آخرين مرحله از پروژة علمي مي باشد. با اینحال مسائل اخلاقي در انتشار مقالات_علمي از جمله موارد مهم و دغدغه برانگیزی است که مورد توجه همیشیگی محققان بوده است. در ادامه برخی از مهمترین رفتارهای نادرست علمی ارائه می شوند:

1. مسائل مربوط به شرايط نويسندگان (حضور نویسندگان مهمان یا شبح): نويسنده مهمان، يا نويسنده افتخاري به معني اعطاي عنوان نويسندگي به كساني است كه در ايده پردازي، طراحي، اجرا و تجزيه و تحليل داده ها كار مهمي انجام نداده اند.
نويسنده شبح، به معني فردي است كه با وجود داشتن شرايط نويسندگي، نام وی در مقاله ذکر نمی شود.

2. سرقت علمي يا ادبي: سرقت علمي، جعل و تحريف هدفدار داده ها، روش هاي اجراي پژوهش، يا تحليل داده ها، يا تفسير غلط تعمدي در ارائه پيشنهاد، اجرا، ارائه گزارش يا مرور محسوب مي گردد. سرقت علمي، جعل و تحريف را مي توان اصلي ترين عناصر سوء رفتار و تقلب در پژوهش دانست؛

3. انتشارات همپوشان: شامل ارسال مكرر مقاله (ارسال همزمان یک مقاله به به بيش از يك مجله عملي)، نشر مکرر (همپوشانی زیاد مقاله فعلی با مقاله ای که قبلا به چاپ رسیده است)، انتشارات هم نیا یا قطعه قطعه کردن (در اینجا نویسنده نتایج پژوهش خود را قطعه قطعه کرده تا بتواند به چندین مقاله آن ها را تبدیل کرده و به چاپ برساند)؛

4. داده سازي و جعل داده؛

5. عدم توجه به جوانب تضاد منافع در نگارش و تدوین مقاله؛

6. عدم توجه به رعایت اخلاق در تهیه و گردآوری داده های از نمونه های مورد مطالعه (نمونه های انسانی یا حیوانی)؛

دکتر رضا طالعی فر؛ نکات کلیدی در خصوص ارسال مقاله برای مجلات معتبر (داخلی یا خارجی) بخش اول؛

نظر به اهمیت چاپ و پذیرش مقالات دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی، اساتید و محققان در مجلات معتبر داخلی و خارجی، نکات مهم و کلیدی در این خصوص که در اکثر مجلات مشترک هستند جهت استفاده دوستان #پژوهشگر ارائه می شود، امید که مورد استفاده قرار گیرد:

1. حتما توجه داشته باشید مقاله‌های ارسال‌شده به هر نشریه‌ای باید با موضوع ،رویکرد و اهداف آن نشریه متناسب باشد. برای این منظور بهتر آن است که محقق نگاهی گذرا به مقالات منتشره در چند شماره اخیر مجله داشته باشد؛

2. مقالة ارسال‌شده به‌‌هیچ‌وجه نباید در نشریات دیگر داخلی و خارجی و یا کنفرانس های مربوطه منتشر شده باشد؛

3.توجه به بخش راهنمای_نویسندگان مقالات هر مجله قبل از ارسال مقاله ضروری است چرا که هر مجله به نوبه خود دارای شرایط نگارشی و ساختاری منحصر بفردی است؛

4.در سال های اخیر به جهت رعایت اصول_اخلاقی انتشار مقاله، اکثر مجلات خواستار این هستند که در بخشی مجزا، بخش قدردانی و سپاسگذاری از حامی یا تامین‌کننده اعتبار پژوهش در مقاله گنجانده شود. همچنین در همین بخش، ذکر عدم وجود تعارض منافع میان نویسندگان مورد تاکید مجلات است؛

5.برای مقالاتی که بیش از یک نویسنده دارند، مشخص کردن نویسنده مسوول مهم و کلیدی است. چرا که وی به عنوان فرد مکاتبه کننده با مجلات شناخته می شود. از اینرو در انتخاب فرد مذکور بایستی دقت نظر لازم از سوی نویسندگان مقاله وجود داشته باشد؛

6. در هنگام آماده سازی و ارسال مقاله برای مجلات، دانستن حداکثر تعداد کلمات مجاز برای مقاله مهم و حائز اهمیت است. معمولا در بخش راهنمای نویسندگان به آن اشاره می شود؛

7. در هنگام آماده سازی و ارسال مقاله برای مجلات، دانستن تعداد کلمات مورد نیاز برای چکیده و حداکثر تعداد کلمات مورد نیاز به عنوان کلمات کلیدی برای مقاله مهم و حائز اهمیت است. معمولا در بخش راهنمای نویسندگان به آن اشاره می شود؛

8. در همه مجلات معتبر، استفاده از منابع معتبر در متن مقالات مهم و حائز اهمیت است لذا نویسندگان مقاله به‌هیچ‌وجه نباید از منابع نامعتبر (ویکی‌پدیا، سایت های شخصی و...) نقل قولی ارائه دهند؛

9. در هنگام آماده سازی مقاله برای مجلات داخلی بایستی به این نکته توجه داشت که معادل لاتین اسامی نویسندگان خارجی و اصطلاحات جدید فقط در اولین ارجاع و بلافاصله پس از بیان این‎گونه واژه‌ها، به‎صورت زیرنویس در پایین همان صفحه قید شود؛

10.به حداکثر تعداد صفحات مقاله (شامل کلیه بخش‎های مقاله، اعم از چکیده انگلیسی و فارسی و منابع و...) که منطبق با این فرمت مجله تنظیم شده باشد، توجه گردد. چرا که برخی از مجلات محدودیت تعداد صفحات یا تعداد کلمات دارند که آن را در بخش راهنمای نویسندگان مقالات دقیقا مشخص می سازند؛

11. ارسال همزمان یک مقاله برای بیش از یک مجله کار خطرناک و در عین حال از لحاظ حرفه ای غیراخلاقی است. از انجام این مهم پرهیز کنید؛

12. در اکثر مجلات داخلی و خارجی از نویسندگان مقاله خواسته می شود که جهت انتشار مقاله، همه نویسندگان باید کد ORCID داشته باشند. برای دریافت کد ORCID می‌توانید به وب‌سایت #ارکید به آدرس https://orcid.org/ مراجعه نموده و پس از ثبت نام در آن، به رایگان کد ارکید خود را دریافت نمایید؛

13.بطور کلی رویه دریافت یا عدم دریافت هزینه از مجله ای به مجله دیگر متفاوت است. برخی مجلات هم داوری و هم انتشار مقاله در آن ها رایگان است. برخی مجلات فقط پس از پذیرش و چاپ مقاله هزینه دریافت می کنند و برخی مجلات در هنگام داوری مقاله و همچنین پس از پذیرش مقاله، بطور مجزا هزینه هایی از نویسنده طلب می کنند. لذا برای اطلاع و آگاهی از این مهم حتما بخش راهنمای_نویسندگان مجله به دقت مطالعه گردد؛

دکتر رضا طالعی فر؛ نظر به اینکه مجلات معتبر علمی در انتخاب مقالات سخت گیرانه عمل کرده و صرفا از میان خیل گسترده ای از مقالات ارسالی، مقالات معدودی را انتخاب می کنند لذا نیاز است که نویسندگان مقالات با حساسیت و درک دقیق شرایط، مجله معتبر علمی خود را انتخاب کنند. در ادامه نکات کلیدی در خصوص انتخاب مجلات معتبر علمی مبتنی بر نظریات داوران کارکشته، به شرح زیر مطرح می شوند:

1. حتما به انطباق پذیری اهداف و حیطه فعالیت ژورنال مورد نظرتان توجه فرمایید که در راستای محتوای مقاله شما باشد؛

2.ضریب تاثیر ژورنال را زیر نظر بگیرید. بدیهی است که ژورنال های با ضریب تاثیر بالا (همچون ژورنال های واقع در دسته Q1 و Q2) در قیاس با سایر مجلات سخت گیری بیشتری داشته و چاپ در آن ها زمان برتر است؛

3. به فرمت نگارشی مجلات و تعداد صفحات مدنظر آن ها توجه فرمایید که با محتوای کار شما همخوانی داشته باشد؛

4. سعی کنید چند نمونه از مقالات چاپ شده در مجلات را بررسی کنید برای دانستن میانگین زمان داوری، شرایط پذیرش، سطح مقالات پذیرفته شده و ....؛

5. سعی کنید به مجلاتی که پیشتر مقالاتی با موضوعاتی مشابه یا نزدیک به موضوع شما مقاله چاپ کرده اند، توجه ویژه ای داشته و آن ها را زیر نظر بگیرید؛

6.سعی کنید از منابعی که در مقاله خود کار کرده اید، چند مورد را در گوگل اسکولار سرچ کرده و مجلاتی که در آنه چاپ شده اند را پیدا کنید و آنها را بررسی نمایید. این یک روش خوب برای شناخت مجلاتی است که در حیطه کاری شما اقدام به چاپ مقاله می کنند؛

7. واقع بین باشید. در انتخاب مجله هرگز بلندپروازی نکنید. چون هم باعث به هدر رفتن وقت و هزینه شما می شود و از طرفی در صورت ریجکت شدن مقاله، اعتماد به نفس شما کاهش می یابد؛

8. به دفعات انتشار مجله در سال توجه کنید. دفعات انتشار مجله در سال در فرایند چاپ مقاله تاثیر گذار است. اینکه مجله ای 4 بار در سال منتشر می شود با مجله ای که هر ماه انتشار می یابد، از لحاظ پروسه چاپ مقاله متفاوت خواهد بود. این امر می تواند شانس شما را در پذیرش و چاپ مقاله تحت تاثیر قرار دهد؛

9. به نوع مقالات چاپی در مجلات توجه کنید مثلا بعضی از مجله ها فقط کارهای تحقیقی کلینیکی را چاپ می کنند و از چاپ مقاله های علوم پایه (Basic Sciences) خودداری می کنند؛

10. باید قبل از از ارسال مجله خوب فکر کنید که دوست دارید مقاله‌تان در چه مدت زمانی ( زیر 3 ماه، زیر 6 ماه یا حتی یکسال یا...) چاپ شود؛

11. بیشتر ناشران مشهور علمی از جمله الزویر، اسپرینگر و وایلی ابزار رایگانی با عنوان journal finder را در دسترس محققین قرار می¬‌دهند که به محققان در انتخاب مجله مناسب برای انتشار مقاله با انتخاب کلیدواژه مناسب کمک میکند. لذا از این ابزار می توانید استفاده نمایید؛

12. بررسی کنید که آیا این مجله فقط بر اساس دعوت از نویسندگان مقاله چاپ می‌کند یا نه. زیرا بعضی از مجلات فقط مقالاتی را چاپ می¬‌کنند که از نویسندگان برای نگارش آن دعوت شده باشد.