وبلاگ تخصصی دکتر رضا طالعی فر

با سلام خدمت دوستان گرامی؛

هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق؛  دکتر مهدی نواب پور معلم اخلاق و عضو هیئت علمی پیشکسوت دانشگاه یزد که عمر پر برکت خویش را وقف تعلیم و تربیت فرزندان این آب و خاک کرد، این هفته پس از تحمل یک دوره بیماری دارفانی را وداع گفته و به رحمت ایزدی پیوست.

 بنده افتخار شاگردی ایشان در مقطع ارشد داشته ام و به گواه کلیه دوستان و همکاران ارجمند، ایشان ضمن برخورداری از توان بی نظیر علمی، مردی بزرگ و درجه یک از حیث اخلاقی بودند که همگان خاطرات خوبی از ایشان در اذهانشان دارند.

زنده را تا زنده است باید به فریادش رسید        ورنه بر سنگ مزارش آب پاشیدن چه سود ؟

 زنده را تا زنده است قدرش بدان                   ورنه بر روی مزارش کوزه گل چیدن چه سود ؟

روحش شاد و راهش پررهرو

بررسی مقایسه‌ای و تطبیقی پیاده سازی ساختار سازمان پروژه محور در شرکت‌های کوچک و متوسط (SMEs) و شرکت‌های بزرگ

مطالعه مدل سازمان پروژه محور با توجه به استراتژی‌های کسب وکار سازمانی

بررسی و تحلیل چالش و عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی ساختار سازمان پروژه محور

طراحی و تبیین مدل جامع ارزیابی مدیریت دانش در سازمان‌های پروژه محور

طراحی و تبیین مدل جامع ارزیابی ریسک در سازمان‌های پروژه محور

مطالعه مدل سازمان پروژه محور با اتکا به نظریه اقتصاد مقاومتی و بررسی تاثیرآت این نظریه بر شکل‌گیری این سازمان

 شاخص‌های کارت امتیازی متوازن شامل:  1.مالی، 2.مشتری، 3.فرآیندهای داخلی و 4.رشد و یادگیری است. این 4 وجه چارچوبی را برای کارت امتیازی متوازن (BSC) ایجاد می‌نمایند. در واقع مدل امتیازات متوازن در ارزیابی عملکرد سازمان تنها بر داده‌های حسابداری ومالی محدود نمی‌شود و شاخص‌هایی مانند رضایت مشتری روحیه کارکنان کارایی فرآیندهای سازمانی مورد توجه قرار می‌دهد و به طور کلی در پی پاسخگویی به چهار سئوال زیر است:

چشم‌انداز مالی؛ چگونه به سهامداران نگریسته می‌شود؟

چشم‌اندازه مشتری؛ دید مشتریان نسبت به ما چگونه است؟

چشم‌انداز مبادلات داخلی؛ نسبت به چه چیز باید برتری داشته باشیم؟

چشم‌انداز یادگیری و نوآوری؛ آیا می‌توان روند بهبود و ایجاد ارزش را ادامه داد؟

1. وجه مالی: در این وجه کارت امتیازی متوازن، نتایج اقتصادی حاصل از اجرای استراتژی‌ها در سازمان پروژه محور مورد سنجش قرار می‌گیرند. شاخص‌هایی چون سود عملیاتی و برگشت سرمایه و میزان ارزش افزوده از این دسته هستند.

2. وجه مشتری: در این وجه چندین شاخص اصلی و فرعی مطرح می‌باشد. شاخص‌های اصلی عبارتند از رضایت مشتری، حفظ مشتری، جذب مشتری جدید، سوددهی مشتری و سهم بازار در بخش‌هایی که سازمان فعالیت دارد. سری دیگر شاخص‌های این وجه مربوط به سنجش عواملی‌اند که برای مشتریان ایجاد ارزش افزوده کرده و از این طریق وضعیت شاخص‌های اصلی را تعیین می‌کنند.

3- وجه رشد و یادگیری: یادگیری و رشد سازمان از 3 منبع اساسی نیروی انسانی، سیستم‌های اطلاعاتی و دستورالعمل‌ها و رویه‌های سازمان حاصل می‌شود. سطح دستیابی به قابلیت‌ها و توانمندی‌های ویژه در این منابع در وجه رشد و یادگیری کارت امتیازی متوازن مورد سنجش قرار می‌گیرد.

4-وجه فرآیندهای داخلی: در این وجه، مدیران سازمان فرآیندهای داخلی کلیدی را که باید جهت اجرای استراتژی بر آنها تاکید شود معین می‌کنند. در رویکرد کارت امتیازی متوازن مدل زنجیره ارزش را بعنوان الگوی عمومی جهت بکارگیری در وجه فرآیندهای داخلی انتخاب می‌کند که شامل 3 فرآیند نوآوری، فرآیندهای عملیات و خدمات می‌باشد.

رضا طالعی فر؛ بطور کلی در ارتباط با مفهوم ریسک طبقه بندی ها و دسته بندی های مختلفی از انواع آن انجام شده است که مهمترین آنها به شرح زیر است:

سه نوع کلی از ریسک موجود در ایجاد و مدیریت یک سیستم عبارتند از:

ریسک ذاتی ، ریسک باقیمانده  و ریسک قابل قبول ('IT Risk Management', 2005).

ريسك ذاتي: سطحی از ریسک است که در پیاده سازی سیستم مورد نظر به صورت بالقوه وجود دارد و باید برای کاهش آن چاره ای اندیشید.

ريسك باقيمانده: سطحي از ريسك است كه علي رغم ايجاد عوامل كنترلي و سعي در كاهش ريسك هنوز وجود دارد .

ريسك قابل قبول: سطحي از ريسك باقيمانده است كه اگر چه وجود دارد، اما مانعي جدي بر سر راه رسيدن به اهداف  و يا ماموريت هاي سازمان ايجاد نمي كند .

در طبقه بندي ديگري ريسك به سه سطح پائين، متوسط و بالا تقسيم شده است .

و در كتاب «مديريت ريسك»، ريسك در دو نوع اصلي ارائه شده است :

1        ريسك واقعي : ريسكي است كه در آن احتمال زيان وجود دارد ولي احتمال سود وجود ندارد. مانند احتمال تصادف با اتومبيل. اين نوع ريسك هميشه نا خوشايند است .

2    ريسك سوداگرانه:در اين نوع ريسك علاوه بر شانس خسارت (زيان)، شانس سود هم وجود دارد. مانند توسعه كارخانه. اين نوع ريسك داراي جنبه هائي از جذابيت نيز هست (ویلیامز و هینز، 1382).

در دسته بندي ديگر ريسك به سه نوع تقسيم مي شود :

1.ريسك كسب و كار: هزينه يا كاهش در آمد و سرمايه ايست كه در اثرخرابي و ضعف عمليات معمول كسب و كار به وجود مي آيد .مثل از كار افتادگي يك دستگاه .

2. ريسك سازماني :  خسارت مستقيم و يا غير مستقيم ناشي از يك يا چند مورد زير :

       فرايندهاي داخلي ناقص و يا مردود

       افراد

       سيستمها

       وقايع خارجي

3. ريسك فناوري اطلاعات: عبارت است از عدم وجود سيستم هاي خود كار ، شبكه يا منابع اصلي ديگر فناوري اطلاعات كه روي فرآيندهاي كسب و كار تاثير منفي مي گذارد.

در منابع (کلین، 1998: 345-351) و (کرزنز،2001: 916) و (جوهانسون، 2002: 77-91) تعدادی از دسته بندی های ریسک به صورت زیر ارائه شده است.

تقسیم بندی الف:

1. ریسک های واقعی در مقابل ریسک های تجاری
2. ریسک های حقیقی (محض) در مقابل ریسک های شرطی (قماری یا غیرمحض)
3. ریسک های پویا در مقابل ریسک های ایستا
4. ریسک های خاص در مقابل ریسک های کلی
5. ریسک های وابسته در مقابل ریسک های ناوابسته
6. ریسک های درون سازمانی در مقابل ریسک های برون سازمانی

تقسیم بندی ب: تقسیم بندی موسسه مدیریت پروژه

1. ریسک های بیرونی- غیرقابل پیش بینی: حوادث غیرمترقبه، خرابی دستگاه، مشکلات سایر سازمان ها.
2. ریسک های بیرونی – قابل پیش بینی، فشارهای ناشی از بازار، مشکلات عملیاتی یا تاثیر عوامل اجتماعی
3. ریسک های درونی (غیرفنی): عوامل مربوط به کارکنان (اعتصاب)، تاخیر در برنامه زمانبندی، ایمنی.
4. ریسک های درونی (فنی): تغییر در فناوری ها، استفاده از طراحی ها، عملیات و فرایندهای جدید
5. ریسک های قانونی: حقوق قانونی محصولات، حقوق ثبت، دعاوی حقوقی، مسائل مربوط به پیمانکاران

چهار نوع مقياس اصلي اندازه گيري وجود دارد: مقياس اسمي، ترتيبي، فاصله اي و نسبتي. درجه پيچيدگي
و تكامل اندازه گيري آن ها هرقدر از اسمي به طرف نسبتي حركت كنيم افزايش مي يابد و قدرت اندازه گيري آن ها بيشتر مي شود.
1 -مقياس اسمي: مقياس اسمي، مقياسي است كه به پژوهشگر اجازه مي دهد اشياء را به مقوله ها يا گروه هاي معيني دسته بندي كند. مثلاً در رابطه با جنسيت، پاسخ دهندگان را مي توان به دو گروه مرد و زن گروهبندي كرد و اين دو گروه را مي توان با كدهاي 1و 2 مشخص كرد. مقياس اسمي، افراد يا اشياء را در گروه هاي ناسازگار(جامع و مانع) و فراگير قرار مي دهد. مقياس اسمي، پاره اي اطلاعات پايه اي، مقوله اي و خام در اختيار ما قرار مي دهد.

2-مقياس ترتيبي: مقياس ترتيبي نه تنها متغيرها را به طريقي طبقه بندي مي كند كه تفاوت هاي كيفي آن ها در بين گروه ها مشخص مي شود، بلكه به گونه اي معنادار مقوله ها را رتبه بندي مي كند، اما قادر به تعيين مقدار تفاوت بين رتبه هاي داده شده نيست.
3- مقياس فاصله اي: مقياس فاصله اي به پژوهشگران امكان كاربرد روش هاي محاسباتي معيني را براي اطلاعات جمع آوري شده از پاسخ دهندگان مي دهد. به عبارت ديگر، مقياس فاصله اي نه تنها قادر است افراد را با توجه به خصوصيت مشخصي گروهبندي كند و رتبه ها را درون گروه ها مشخص سازد، بلكه قادر است مقدار اين تفاوت را اندازه گيري و تفاوت بين افراد را مشخص نمايد.

4- مقياس نسبتي: خصوصيات ممتاز مقياس نسبتي، داشتن نقطه اي دقيق براي شروع است كه آن را صفر مطلق مي ناميم و از اين رو، نارسايي نقطه دلخواه براي شروع در مقياس ترتيبي را جبران مي كند. مقياس

اندازه گيري نسبتي نه تنها مقدار تفاوت بين نقاط يك مقياس، بلكه نسبت بين اين تفاوت را نيز اندازه گيري مي كند. اين مقياس، قوي ترين مقياس اندازه گيري بين چهار مقياس موجود است و اين به علت وجود نقطه شروع آن ، يعني همان صفر مطلق مي باشد.

چهارچوب نظري يك الگوي مفهومي است مبني بر روابط تئوريك ميان شماري از عواملي كه در مورد مساله پژوهش با اهميت تشخيص داده شده اند. به طور خلاصه، چهارچوب نظري از پيوندهاي دروني ميان متغيرهائي كه سرانجام در پويائي موقعيت مورد بررسي نقش دارند گفت و گو مي كند. پ ديد آوردن چنين چهارچوب مفهومي به ما كمك مي كند تا روابط خاصي را در نظر بگيريم و آن ها را بيازماييم و درك خود را در زمينه پويائي هاي موقعيتي كه قرار است پژوهش در آن صورت گيرد بهبود بخشيم. 

بطور کلی پنج ويژگي بنيادي وجود دارد كه بايد در چهارچوب نظري در آميخته شود: 1) متغيرهاي مرتبط با موضوع پژوهش بايد به روشني شناسائي و مشخص شوند. 2) در بحث ها بايد بيان كرد كه چگونه دو يا چند متغير به يكديگر مرتبط اند. 3) اگر بتوان ماهيت و جهت روابط را بر پايه يافته هاي پژوهش هاي پيشين به صورت نظريه بيان كرد، آن گاه بايد به نوع رابطه (مثبت يا منفي) اشاره كرد. 4) بايد تشريح شود كه چرا انتظار داريم اين روابط وجود داشته باشد. 5) يك نمودار نيز كه نشان دهنده چهارچوب نظري باشد بايد ترسيم شود.

H-index یا شاخص H، اولین بار توسط Jorge E. Hirsch که یک فیزیکدان دانشگاه کالیفورنیای جنوبی است به عنوان ابزاری جهت ارزیابی کیفی تحقیقات علمی پژوهشگران ارائه شد. این شاخص برای یک پژوهشگر عبارت است از H تعداد مقاله ارائه شده توسط وی، که به هر کدام حداقل H بار استناد شده باشد. برای مثال اگر 5 مقاله از کل مقالات منتشر شده توسط یک محقق، هر کدام حداقل 5 بار به عنوان مرجع در مقالات دیگر مورد استفاده قرار گرفته باشد، شاخص H آن محقق برابر 5 است. بنابراين H-index نتيجه تعادل بين تعداد مقالات و استنادات است.

 Hirsch که خود شاخص H برابر 55 دارد، معتقد است یک «دانشمند موفق» باید پس از 20 سال تلاش علمی-پژوهشی شاخص H بیشتر از 20 داشته باشد. این شاخص می بایست برای یک «دانشمند برجسته»، 40 و برای یک «دانشمند بی نظیر» برابر با 60 در طی 20 سال باشد.

هدف از روایی محتوا تعیین این است که تا چه اندازه سئوالات یک آزمون معرف محتوایی هستند که برای سنجش آن‌ها تهیه شده‌اند. به عبارت دیگر، به این اشاره دارد که نمونه سئوال‌های مورد استفاده در یک آزمون تا چه حد معرف کل جامع سئوال‌های ممکن است، که می‌توان از محتوا یا موضوع مورد نظر تهیه کرد (دانایی‌فر، 1387). با توجه به اینکه هیچ‌گونه روش آماری برای تعیین ضریب روایی محتوایی وجود ندارد، عموماً از قضاوت متخصصان درباره سئوال‌های آزمون (اینکه تا چه میزان هر سئوال معرف محتوا و هدف‌های برنامه هستند، یعنی تا چه میزان سئوالات در زمینه مورد پژوهش تعریف شده و منطقی به نظر می‌رسند) استفاده می‌شود. اگر اکثر خبرگان موافق باشند که ابزار سنجش بطور معقولی سازه را ارائه می‌کند، دارای درجه بالائی از روائی محتوی است (کایناک، ۲۰۰۳). 

رضا طالعی فر؛ از آنجا که ذات و محوریت سازمان‌های پروژه محور برمبنای به اجرا رساندن پروژه‌های محوله است، لذا در این خصوص نقش مدیریت عالی سازمان، نقشی حائز اهمیت و حیاتی است چرا که پروژه‌هابایستی به تصویب وی رسیده و مورد حمایتش قرار گیرد. در یک سازمان پروژه محور ایده آل، مدیریت عالی بایستی تلویحاً یا آشکارا از پروژه‌های محوله بعنوان اولویتی مهم و تاثیرگذار یاد نماید و در تمامی مراحل آن از ابتدا تا انتها حمایتش را ابراز دارد. مدیریت سازمان‌های پروژه محور در نگاهی با افق وسیع‌تر بر اساس طرح‌ها و برنامه‌هایی که برنامه کاری شرکت را در کوتاه‌مدت و بلندمدت مشخص می‌نماید، عمل می‌کنند. این برنامه‌های کاری به نام‌های متفاوتی در سازمان‌ها شناخته می‌شوند، مانند پروژه، برنامه، طرح، و غیره؛ در عین حال مدیریت این سازمان‌ها مستقل از فعالیتی که در هر برهه از زمان انجام می‌دهند، یک استراتژی یا برنامه جهت‌گیری شده را دنبال می‌نمایند. همچنین مدیریت با انتصاب قهرمان پروژه (مدیر اجرایی سطح بالا که درباره کلیه فرآیندهای عملیاتی سازمان اطلاعات و دانش وسیعی دارد) بر پیاده سازی موفق پروژه بر طبق استانداردهای از قبل مشخص شده نظارت نماید. وظیفه اصلی قهرمان پروژه تقویت روحیه افراد و اطمینان از تعهد آنهاست (ناه و همکاران^[2]،2001).

از طرف دیگر یکی از مهمترین و زیربنایی‌ترین ویژگی یک سازمان با عملکرد برتر در حوزه پروژه محوری، مأموریت و چشم انداز آن می‌باشد. از اینرو مدیریت سازمان می‌بایست چشم اندازی قوی، رؤیایی، معنی دار و متقاعد کننده بر مبنای مأموریت سازمان طراحی و از این طریق اهداف مشترک، آرزوهای مشترک و مقاصد افراد سازمان متحد و یکپارچه سازد. همچنین حفظ و تقویت روابط اعتماد با کارکنان در کلیه سطوح، بهره گیری از توانایی‌های خود و دیگران، ایجاد یک رهبری قوی مؤثر و اثربخش، فراهم سازی فرصت آزمایش و اشتباه کردن، تحریک کارکنان جهت انجام کارهای خارق العاده، مربیگری و تسهیلگری، تشویق تغییر و بهبود در سازمان،  تیم مدیریتی متنوع ولی در عین حال مکمل، سپردن مسئولیت نتایج به افراد و قاطعیت درباره عملکردهای ضعیف و دارا بودن یک جهت گیری بلند مدت از جمله ویژگی‌های رفتاری مدیران و رهبران توانمند در سازمان‌های پروژه محور است. (وال،2005). همچنین مدیریت سازمان مسوول شناسایی نقاط قوت و ضعف سازمان و تجزیه و تحلیل فرصت‌ها و تهدیدات در محیط خارجی سازمان می‌باشد. مدیران ارشد با توجه به چشم انداز سازمان، نوع دانشی را که باید توسعه یابد و برای پیاده سازی سیستم مدیریت مورد استفاده قرار گیرد، اتخاذ می‌کنند (بوه،2007).

1. بررسی شاخص های موثر بر نهادینه سازی عدالت اجتماعی

2. بررسی عوامل موثر بر شفاف سازی عملکرد نهادها و دستگاه های دولتی کشور

3. بررسی رابطه مولفه های کلیدی اقتصاد مقاومتی و رویکرد تنش زدایی در سیاست خارجی

4. بررسی تاثیرات احیای سازمان برنامه و بودجه بر ارتقای انضباط مالی در سازمان های دولتی کشور

5. بررسی و تییین طراحی مدل سازمان های جهادمحور با تاکید بر مولفه های کلیدی اقتصاد مقاومتی

6. محک زنی الگوهای اصلاح مصرف رایج در کشورهای توسعه یافته و مقایسه آن با شاخص های اسلامی مصرف.

فاکتور تاثیر به صورت میانگین، تعداد ارجاعات به یک مورد قابل استناد (نظیر مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، یاد داشت، چکیده و..) در یک مجله علمی در طول زمانی معین تعریف شده است. فاکتور تأثیر، تعداد ارجاعات به مقاله های منتظر شده در دو سال قبل مجله تقسیم بر تعداد مقاله های منتشر شده در دو سال مذکور است. در مواردی فاکتور تأثیر مجله بطور میانگین (که معدل فاکتور تأثیر طول دوران فهرست شدن آن مجله در ISI می باشد)، نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی ترین شاخص ارزیابی مجله ها از نظر ISI است. این عامل همه ساله توسط ISI بر مبنای ارجاعات به هر یک از مجله های علمی آن محاسبه می شود و نتیجه در گزارش JCR منتشر می شود. این ضریب نه برای مقاله یا نویسنده بلکه برای مجله محاسبه می شود. محاسبه بر مبنای یک دوره سه ساله صورت می گیرد.

نشریافته در کانال تلگرامی 

elmipapers@

در علم تصمیم گیری روش های مختلفی مطرح شده است که در این میان روش های تصمیم کیری با شاخص های چندکانه (MADM) جای خود را باز کرده اند و ردپای تکنیک ها و متدهای مربوط به آن در تحقیقات مختلفی دیده می شود. از این میان روش تحلیل سلسله مراتبی دارای اهمیت ویژه ای است و از معروفترین فنون تصمیم کیری چند منظوره است. بطورکلی این روش امکان محاسباتی کردن مساله را بصورت سلسله مراتبی و در قالب مقایسه زوجی فراهم می آورد. علت سلسله مراتبی خواندن این روش آن است که ابتدا باید از اهداف و راهبردهای سازمان در راس هرم آغاز کرد و با گسترش آنها سنجه ها را شناسایی کرد تا به پایین هرم برسیم.

برای اجرای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی باید در کام نخست درخت سلسله مراتبی را ترسیم کرد که دارای هدف، معیار و زیر معیارهاست. در کام بعد باید جداول مقایسات زوجی معیارها و زیر معیارها تهیه شود و در اختیار افراد شرکت کننده در تحقیق قرار کیرد. در نهایت نظرات افراد با هم تلفیق شده تا بتوان به یک رتبه بندی نهایی از معیارها دست پیدا کرد. پس از تکمیل پرسشنامه ها، داده ها وارد نرم افزار شده تا وزن نهایی هر شاخص و معیارهای آن محاسبه شود.

• پایگاه Essential Science Indicators) ESI)بر مبنای دوره های زمانی ۱۰ ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی کشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می پردازد.

• پایگاه (Web of Science )WOS یک فهرست ارجاعات آکادمیک آنلاین است که توسط تامسون رویترز تهیه شده است که در آن امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره های زمانی مختلف بر اساس شاخص های گوناگون علم سنجی وجود دارد. در این پایگاه هر مقاله مورد استناد قرار گرفته، ما را به سایر ادبیات (کتاب، ژورنال علمی و غیره) که در حال حاضر و یا درگذشته به این مقاله استناد کرده اند راهنمایی می کند.

• پایگاه (JCR (Journal citation Reprts به ارائه گزارش های مربوط به میزان ارجاعات به نشریه ها می پردازد. از طرفی تعداد نشریه هایی که هر کدام از این پایگاه ها نمایه می کنند نیز با دیگری متفاوت است.

نشریافته در کانال تلگرامی elmipapers@